|
Aktualności
« wstecz
Królewskie szaleństwo muzyki Sir Petera Maxwella Daviesa
Dodano: wtorek, 15 września 2009
Pierwszy z wtorkowych monograficznych koncertów festiwalu wypełniła fascynująca muzyka jednego z najbardziej wpływowych dziś kompozytorów i dyrygentów, Master of The Queen’s Music brytyjskiego dworu – Sir Petera Maxwella Daviesa. Dwie premierowe kompozycje oraz „Eight Songs for Mad King” słynny utwór „Mocarza z Orkad” (jak zwą wpływowego kompozytora media) wykonali w Krakowie legendarni artyści Ensemble Recherche, zespołu, który od 1985 roku dokonał przeszło 450 prawykonań muzyki współczesnej.
W pierwszej części wieczoru zaprezentowane zostały dwie, skrajnie odmienne kompozycje z lat 70. Daviesa – wirtuozowskie opracowanie znanej melodii chorałowej „Ave Maris Stella” oraz „Dunstable: Veni Sancte – Veni Creator Spiritus” – utwór, którego inspiracją był motet z podwójnym tekstem renesansowego kompozytora Johna Dunstable’a.
Sir Peter Davies to twórca, który w niepowtarzalny sposób łączy tradycję z nowoczesnymi technikami i środkami wyrazu. Często parafrazuje dawne utwory i umieszcza je w nowych kontekstach, podkreślając, bądź zmieniając ich wymowę. Znany jest też z posługiwania się w swej twórczości np. numerologią. Te zabiegi połączył w „Ave Maris Stella”, opracowując przy pomocy magicznego kwadratu liczb związanych z fazami księżyca kompozycje dwóch wybitnych przedstawicieli muzyki dawnej – Dunstable’a i Monteverdiego. Słuchacz odbiera tę konstrukcję jako sekwencje powtarzalnych dźwiękowych wzorów, które narastają aż do kulminacyjnego odcinka z pulsującym brzmieniem marimby.
Druga kompozycja, wyrosła z motetu Dunstable’a, na flet altowy, klarnet A, altówkę, wiolonczelę, glockenspiel, klawesyn/fortepian, to pod względem brzmienia forma łukowa narastająca od tajemniczych prostych konstelacji dźwiękowych do intensywnej kulminacji i powracająca do echa-cytatu z pierwowzoru. W wykonaniu specjalistów z Ensemble Recherche zabrzmiała tajemniczo, a nawet nieco nostalgicznie.
Jednak clou wieczoru stanowiły „pieśni”, a właściwie szalone melorecytacje króla Jerzego III, w której to roli pojawił się znakomity aktorsko i wokalnie Martin Lindsay (baryton). Utwór Daviesa powstały w 1969 roku, w tym samym czasie, co legendarne „Star Spangled Banner” Jimiego Hendrixa, w podobny sposób wykorzystuje muzyczną parodię, by opisać historię słynnego władcy. Wybrane intsrumenty – flet, klarnet, skrzypce i wiolonczela z jednej strony grają akompaniament, z drugiej ilustrują ptaki, które szalony król próbuje uczyć śpiewu. Muzycy używają mechanizmów zegarowych imitujących ptasi świergot, a perkusista operuje oryginalnym zestawem instrumentalnym, w tym słynnym, aborygeńskim didgeridoo. Specyficznego kolorytu kompozycji nadają też ulubione przez Daviesa odniesienia do dawnych kompozycji – w tym przypadku autentycznych cytatów z „Mesjasza” Haendla, a także stylistyczne nawiązania do brytyjskiej muzyki w ogóle, a nawet dzieł innego bohatera festiwalowych koncertów – Harrisona Birtwistle’a, którego muzykę w środę zaprezentuje na festiwalu London Sinfonietta. Jednak największe wrażenie robi na widzach kulminacyjna scena w tym utworze, kiedy bohater w muzycznym i wokalnym szale rozbija na scenie skrzypce. Kończy zapięty w kaftan bezpieczeństwa i przy wtórze uderzeń bębnu i dzikich krzyków wyprowadzony jest ze sceny...
Dzieła królewskiego kompozytora, prawdziwie królewsko zabrzmiały w perfekcyjnym wykonaniu mistrzów z Ensemble Recherche, które na festiwalu wystąpiło w składzie: Martin Fahlenbock (flet), Shizuyo Oka (klarnet), Melise Mellinger (skrzypce), Barbara Maurer (altówka), Asa Akerberg (wiolonczela), Klaus Steffes-Hollander (fortepian, klawesyn) oraz Christian Dierstein (instrumenty perkusyjne).
Zobacz także:
|
|
