|
Aktualności
« wstecz
Klas Torstensson i Anders Hillborg: szwedzka muzyka już wkrótce w Krakowie
Dodano: poniedziałek, 23 sierpnia 2010
Szwedzka sztuka jest dziś na szczycie popularności. Nie tylko za sprawą sprzedających się w milionach egzemplarzy powieści kryminalnych Henninga Mankella, nowoczesnego designu Volvo czy renesansu przebojów ABBY. Także dzięki wyjątkowej muzyce współczesnych kompozytorów, rozpiętej między chropowatością skandynawskiego krajobrazu i pięknem polarnych nocy. Na premierowe koncerty dzieł czołowych szwedzkich twórców Klasa Torstenssona i Andersa Hillborga zaprasza w tym roku do Krakowa 8. Festiwal Sacrum Profanum.
Muzyka Skandynawii ma wielką siłę przyciągania. Fascynuje niespotykanym kolorytem i dzikością skrytą pod pozornie łagodnym pięknem. Takie też są utwory Klasa Torstenssona (1951), które oscylują między chłodną kompozytorską kalkulacją i romantyczną fantazją, między tradycją i nowoczesnością, między estetycznym bezpieczeństwem i drapieżną ekspresją. Uznany na świecie twórca szlify zdobywał studiując kompozycję w Ingesunds Musikhögskola, muzykologię na Uniwersytecie w Göteborgu a muzykę elektroniczną w Instytucie Sonologicznym w Utrechcie. Dziś Torstensson mieszka i tworzy w Holandii. I choć niektórzy dopatrują się w jego muzyce związków z tzw. szkołą haską i estetyką jej mistrza Louisa Andriessena, to jednak twórczość szwedzkiego kompozytora to coś zupełnie odrębnego. Można w niej odnaleźć bogate na wzór mahlerowski harmonie, melodykę o pięknie pucciniowskiej kantylenie, spowite w kapitalną siatkę pomysłów elektroakustycznych i instrumentacyjnych. Jak w Aurora borealis (Zorzy polarnej, 1999), gdzie Torstensson wykorzystał nagranie zniekształconych przez zorzę polarną fal radiowych. Tak długo przetwarzał to nagranie w studiu, aż osiągnął piękne, wielowarstwowe brzmienie. Gdyby zorza polarna wydawała dźwięki, to brzmiałyby jak dzieła Torstenssona!
Utwory kompozytora, w tym słynny Self-portrait with percussion z 2006 roku, zaprezentuje 13 września w Krakowie słynny zespół Asko|Schönberg, z którym Torstensson od lat współpracuje. Podczas koncertu, w ramach projektu Made in Poland (http://www.sacrumprofanum.com/pl/4/0/166/made-in-poland--kolekcja-muzyki-polskiej), artyści wykonają również Małe Requiem dla pewnej Polski op. 66 Henryka Mikołaja Góreckiego.
Anders Hillborg (1954) - drugi szwedzki kompozytor, którego muzyka premierowo zaprezentowana zostanie w Krakowie, to postać wymykająca się klasyfikacjom i nieustannie przekraczająca granice konwencji. Chórzysta, zarazem gitarzysta rockowy, pisze zarówno muzykę orkiestrową, jak i filmową, elektroniczną, a nawet pop. Wciąż, niczym alchemik, miesza gatunki, brzmienia i style, jak w utworze Rap-Notes na trzech raperów, orkiestrę i taśmę z 2000 roku, który przyniósł mu światową sławę. Hillborg lubi zaskakiwać. W wywiadach podkreśla, że to filmy Andrieja Tarkowskiego nauczyły go nieustannego wciągania słuchaczy w zabawę idiomami. To od niego zaczerpnął tę urzekającą swobodę w technice narracji – bez logiki następstw czy ciągłości zdarzeń. O utwory Hillborga – prawdziwej gwiazdy europejskiej sceny muzyki współczesnej – zabiegają dziś najsłynniejsze orkiestry, by wspomnieć choćby Filharmoników Berlińskich, orkiestry Los Angeles Philharmonic, BBC Symphony Orchestra, Royal Stockholm Philharmonic czy Gothenburg Symphony Orchestra. Ta ostatnia zamówiła w 2002 roku u kompozytora przepiękny utwór dla słynnej śpiewaczki Anne Sofie von Otter ...lontana in sonno... na sopran i orkiestrę do słów Francesco Petrarki.
14 września, na Festiwalu Sacrum Profanum, po raz pierwszy w Polsce wykonanych zostanie pięć utworów Andersa Hillborga: The Peacock Moment (1996) i Tampere Raw (1991) na klarnet i fortepian, Velocity Engine (2003), cykl Six Pieces for Wind Quintet (2007). Będziemy także świadkami światowego prawykonania ukończonego w tym roku utworu Vaporised Tivoli, który zabrzmi w wykonaniu mistrzów współczesnych interpretacji – niemieckiej formacji Ensemble Modern. Podczas koncertu zaprezentowany zostanie również utrzymany w bachowskiej stylistyce utwór Pawła Mykietyna 3 for 13.
Zobacz także:
|
|